VIBE-congres
De gezonde en veerkrachtige gemeente

Donderdag 1 oktober | De studiedag | Brussel

Onthaal en introductie door Bruno Deraedt (VIBE) en Francesca Vanthielen | 09:00-09:45

De regeneratieve gemeente als kader (Luc Eeckhout, evr-architecten) | 09:45-10:00

Wij beschouwen ‘m intussen als visionair! Architect en stedenbouwkundige Luc Eeckhout (evr-architecten) bijt de spits af met een korte introductie over de regeneratieve gemeente. Na de coronacrisis kampt onze samenleving met serieuze uitdagingen en vraagstukken. Hoe kunnen klimaatverandering en gezondheid elkaar vinden in de wereld na de pandemie? Eeckhout focust op de agenda’s die centraal staan binnen gezonde en veerkrachtige gemeentes. Het model dat hij bespreekt is gebaseerd op vier drivers (de natuurlijke gemeente, de verbonden gemeente, de aanpasbare gemeente en de circulaire gemeente) die elkaar vinden in de gemeente van de toekomst.

Wat betekent klimaatverandering voor Vlaanderen? (Johan Brouwers, VMM) | 10:00-10:30

Welke effecten heeft klimaatverandering op jouw gemeente? Welke impact mag je verwachten op mensen en kwetsbare instellingen? Klimaatportaal Vlaanderen bundelt de recentste informatie rond klimaatveranderingen en brengt deze gedetailleerd in beeld voor Vlaanderen. Ze leren ons hoe kwetsbaar Vlaanderen is voor klimaatverandering en laten toe stapsgewijs naar een toekomstbeeld toe te werken en zo de weerbaarheid van Vlaanderen tegen klimaatverandering te verhogen. Maar hoe gebruiken we deze informatie en data in de ruimtelijke planning en de ontwikkeling van onze publieke ruimte? Johan Brouwers van de Vlaamse Milieumaatschappij geeft ons de laatste inzichten mee.

De impact van klimaatverandering en groenblauwe netwerken op de gezondheid (Hans Keune, UA) | 10:30-11:00

De klimaatverandering zorgt voor meer hittegolven, drogere zomers, nattere winters en een stijgende zeespiegel. Dat heeft een grote invloed op onze gezondheid. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zou de klimaatverandering vanaf 2030 jaarlijks voor 250 000 extra sterfgevallen veroorzaken door ondervoeding, malaria en hittegolven. Kunnen groenblauwe netwerken een oplossing bieden? Ja! Politicoloog en doctor in de milieuwetenschap Hans Keune (Universiteit Antwerpen) stelt dat direct contact met groen binnen de gemeentelijke setting een positieve invloed heeft op onze fysieke en mentale gezondheid. Natuurinclusief bouwen biedt ook een gepast antwoord op de gevolgen van de klimaatverandering op onze woon- en leefomgeving.

Hoe kunnen we onze ruimte gezonder en klimaatrobuuster vormgeven? (Claire Laeremans, LAMA landscape architects) | 11:30-12:00

De klimaatverandering dwingt ons om anders na te denken over groen, waterinfiltratie, waterbuffering, sponswerking… Claire Laeremans van LAMA landscape architects toont ons aan de hand van enkele projecten hoe het bureau werkt aan klimaatrobuuste landschappen. LAMA landscape architects is een gedreven landschapsarchitectenbureau dat werkt aan een breed spectrum van projecten. In 2016 won het bureau de prijs ‘Publieke ruimte’ met het initiatief ‘Het ideale straatprofiel’.

Van theorie naar praktijk: de Walkabilityscore (dr. Ragnar Van Acker, Vlaams Instituut Gezond Leven) | 12:00-12:30

We willen allemaal wonen in een gezonde buurt. Maar hoe weet je hoe gezond een buurt is? Of hoe maak je een buurt gezonder? Het antwoord? Met de walkability-analysetool voor gezonde buurten of kortweg de walkabilityscore-tool. Want die helpt ruimtelijke planners en gezondheidsambtenaren om de gezondheidsbepalende aspecten van een buurt beter te begrijpen. Ragnar Van Acker van het Vlaams Instituut Gezond Leven geeft een inleiding op het gebruik en de voordelen van deze tool.

Van theorie naar praktijk: de Kindnorm (Pieter Ledeganck, Gezinsbond) | 12:30-13:00

Kindnorm in ruimte betekent een beleid dat het gebruik van de ruimte door kinderen en jongeren ondersteunt en de publieke ruimte aanpast aan hun noden. Dat is belangrijk voor hun ontwikkeling: een uitdagende, stimulerende leefomgeving, met een positieve impact op zowel de geestelijke als de lichamelijke gezondheid is voor opgroeiende kinderen zeer belangrijk. Pieter Ledeganck van de Gezinsbond legt uit waarom de publieke ruimte moet afgestemd zijn op de noden en wensen van kinderen en jongeren. De publieke ruimte moet een plek zijn voor ontmoeting tussen kinderen, tussen gezinnen en tussen generaties.

Keynote ‘Adaptieve planning in perspectief’ door dr. Ward Rauws (Universiteit Groningen) | 14:00-15:00

Verandering is van alle tijden. België is anno 2020 in volle beweging. Ooit waren het processen als industrialisering, urbanisatie en de opkomst van de auto die ons land grondig veranderden. Vandaag gaat het om even zo grote veranderingen door bijvoorbeeld klimaatverandering, de energietransitie en de voortgang op het gebied van kunstmatige intelligentie. Voor de vitaliteit en leefbaarheid van buurten, steden en regio’s is het essentieel dat zij meebewegen met deze veranderingen en zich aanpassen. Zo blijven het veilige en aantrekkelijke plekken om te leven, nu en in de toekomst. Ward Rauws, universitair docent Planologie aan de Universiteit Groningen, toont hoe we de verhouding tussen verandering en de leefomgeving scherpstellen. Een adaptieve planning beschouwt Rauws als noodzakelijk onderdeel van ruimtelijke planning en beleid.

Debat met Katrien De Troeyer (KU Leuven), Wout Baert (Fietsberaad), Xavier Buijs (VVSG), Gideon Boie (KU Leuven) en Peter Vervoort (Departement Omgeving) o.l.v. Francesca Vanthielen | 15:00-16:00